Skip to content

Ενημέρωση από την Πανελλαδική συνάντηση της «Συσπείρωσης Πανεπιστημιακών», Ελάτη, Σεπτέμβρης 2010*

Οκτώβριος 14, 2010

* Αυγή, Παιδεία και Κοινωνία, 26/9/2010

////////

Το τριήμερο 3-4-5 Σεπτεμβρίου συνήλθε στην Ελάτη Τρικάλων η 4η πανελλαδική συνδιάσκεψη της «Σ». Είναι η πρώτη συνάντηση πανεπιστημιακών που πραγματοποιείται  εκτός μεγάλων αστικών κέντρων. Συμμετείχαν πάνω από πενήντα πανεπιστημιακοί από τα περισσότερα ελληνικά ΑΕΙ (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Δυτική Μακεδονία, Αιγαίο, Κρήτη, Θεσσαλία), ενώ από άλλα στάλθηκαν μηνύματα χαιρετισμού από συναδέλφους που δεν μπόρεσαν να παραστούν. Τη σύσκεψη παρακολούθησαν και μερικοί φοιτητές (από Αθήνα), ενώ υπήρχαν και κάποιοι νέοι συνάδελφοι – ίσως όχι τόσο πολλοί όσο θα θέλαμε, αλλά ήρθαν, και μετείχαν ενεργά στις εργασίες.

Στην συνάντηση τέθηκαν και συζητήθηκαν όλα τα φλέγοντα ζητήματα της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης, οι κυβερνητικές προτάσεις  και πρωτοβουλίες για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ, οι επιπτώσεις των πολιτικών του μνημονίου στην εκπαίδευση και ειδικότερα στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ  διατυπώθηκαν προτάσεις για την αντιμετώπιση των χρόνιων και αυξημένων προβλημάτων των πανεπιστημίων στην προοπτική της ανάπτυξης τους. Το κλίμα ήταν πολύ καλό. Επικρατούσε πλήρης συντροφικότητα ακόμη και όταν συζητιόντουσαν πολιτικές διαφωνίες, σε αντίθεση με το χάλι στο οποίο βρίσκεται η Αριστερά σήμερα (και το οποίο συζητιότανε σε πηγαδάκια στα διαλείμματα,  με έκδηλη την ανησυχία όλων).

Αναλυτικότερα, στις δυόμισι μέρες της σύσκεψης έγινε συζήτηση με εισηγήσεις στα εξής θέματα:

 

– Η «Σ»  και η ΠΟΣΔΕΠ: κριτική αποτίμηση

– Η  δράση της «Σ» στα διάφορα  ΑΕΙ: Eπισημάνσεις και κριτικές παρατηρήσεις από μέλη – εκπροσώπους των  τοπικών Συσπειρώσεων

– Το θεσμικό πλαίσιο για τα  ΑΕΙ και οι νεότερες εξελίξεις

– Το χωροταξικό και οι νεότερες εξελίξεις

– Δια Βίου Εκπαίδευση

– Το νομοσχέδιο για την έρευνα – κριτικές παρατηρήσεις

– Παρεμβάσεις και προοπτικές στα ΑΕΙ: Προβληματισμοί και προοπτικές

– Οικονομικά  ΑΕΙ και Πανεπιστημιακών στο σημερινό πλαίσιο

– Το συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ και η στρατηγική μας

– Η ιστοσελίδα της «Σ»

– Οργανωτικά Θέματα

 

Είναι προφανώς αδύνατο στα πλαίσια αυτού του σημειώματος να δοθεί μια πλήρης και αντικειμενική εικόνα του περιεχομένου της συνδιάσκεψης – από μόνες τους οι εισηγήσεις θα γέμιζαν πολλές σελίδες εφημερίδας. Η παρουσίαση αυτή είναι αναγκαστικά αποσπασματική, η ευθύνη ανήκει στον υπογράφοντα και δε δεσμεύει το σύνολο της παράταξης. Εξάλλου, οι γραπτές εισηγήσεις θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα μόλις αυτή είναι έτοιμη, κάτι που δεν πρέπει να αργήσει.

 

………………………………

Κοινή διαπίστωση όλων των εισηγήσεων και παρεμβάσεων ήταν ότι η κυβερνητική πολιτική βλάπτει σοβαρά την Παιδεία, και ειδικότερα την Ανώτατη:      Υποβαθμίζει την ποιότητα των σπουδών και των πτυχίων με διάφορους τρόπους: Κατακερματίζει τα γνωστικά αντικείμενα, ανάγει τα πάντα σε ταξινομικούς δείκτες τους οποίους βαφτίζει «αξιολόγηση», πριμοδοτεί την επιφανειακή απόκτηση «δεξιοτήτων» και πιστοποιητικών εις βάρος της οργανωμένης γνώσης σε βάθος, βάζει στη διοίκηση των πανεπιστημίων τις δυνάμεις της «αγοράς» εις βάρος της δημοκρατικής αυτοδιοίκησης των ιδρυμάτων.

Ταυτόχρονα, επιδεινώνει δραστικά το εργασιακό καθεστώς των πανεπιστημιακών. Πέρα από την απαράδεκτη οικονομική συμπίεση λόγω μνημονίου, η οποία πλήττει όλους τους μισθωτούς, οδηγούμαστε και σε μείωση του προσωπικού, και αυτό ήδη από την προηγούμενη κυβέρνηση: οι αδιόριστοι εκλεγμένοι συνάδελφοι περιμένουν διορισμό γύρω στα δύο χρόνια. Οι αναπληρώσεις θέσεων θα γίνονται με το σταγονόμετρο, και (σύμφωνα με την τροπολογία που κατατέθηκε μετά τη συνδιάσκεψη) θα υπόκεινται σε επιπλέον κυβερνητική έγκριση (κάτι που σημαίνει γενικώς γραφειοκρατική καθυστέρηση, αλλά και επιλεκτικές επιταχύνσεις ή επιβραδύνσεις, ακόμη και άρνηση της θέσης, ανάλογα με το προφίλ ή τις διασυνδέσεις των υποψηφίων). Ενώ οι εποχιακοί διδάσκοντες (Π.Δ. 407) είναι πια καθεστώς και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές μια εκμεταλλεύσιμη δεξαμενή για απλήρωτη εργασία, κυκλοφορούν διάφορα «μεταρρυθμιστικά» σενάρια για άρση της μονιμότητας στις κατώτερες βαθμίδες.

Στην πολιτική αυτή, οι διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν συμπαραστάτη την ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ. Με ιδεολογικό οδηγό την τεχνοκρατική αντίληψη περί προόδου, εισηγούνται μεταρρυθμίσεις και μέμφονται την κυβέρνησή ότι δεν προχωράει αρκετά γρήγορα προς τον «εκσυγχρονισμό» του Πανεπιστημίου (δηλαδή την πλήρη εμπορευματοποίησή του). Αρκετά συχνά μάλιστα, προηγούνται στην ανακοίνωση των κυβερνητικών σχεδίων οι ίδιοι (αυτοπροσώπως ή οι ομοϊδεάτες τους) και ακολουθούν τα κυβερνητικά στελέχη, όπως π.χ. με την εξαγγελία της γεωγραφικής αναδιάρθρωσης των ΑΕΙ. Οι αντιδράσεις τους στα κυβερνητικά μέτρα είναι συνήθως είτε φραστικές, είτε με απειλές που ξεχνιούνται μετά την διατύπωσή τους (π.χ. κατάληψη του γραφείου της υπουργού). Με τα προβλήματα των συναδέλφων ασχολούνται συνήθως εξατομικεύοντάς τα, κάτι που διευκολύνει τη δημιουργία πελατειακών δικτύων. Παράλληλα, πολλαπλασιάζουν τις επαφές, τις διαβουλεύσεις και τα πολιτικο-επιστημονικά συνέδρια με τους κυβερνητικούς παράγοντες, και εισηγούνται ίδρυση ενός ερευνητικού ινστιτούτου της ΠΟΣΔΕΠ με κυβερνητική χρηματοδότηση, μετατρέποντας έτσι τη διοίκηση του συνδικάτου σε επίσημο παρακυβερνητικό λόμπι (για περισσότερα βλ. Η ΠΟΣΔΕΠ στο μέσο της θητείας των οργάνων, Αυγή 30-5-2010, ένθετο Παιδεία και Κοινωνία).

Ας σημειωθεί ότι ο «προοδευτικός» τεχνοκρατισμός της φιλοκυβερνητικής παράταξης (ΚΙΠΑΝ-ΑΡΜΕ-ΑΣΚΕΥ) δεν τους εμποδίζει στον εναγκαλισμό με τους αντιδραστικότερους πανεπιστημιακούς τοπάρχες. Και η άνοδος του αυταρχισμού στο Πανεπιστήμιο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την επικράτηση ενός αντιακαδημαϊκού κλίματος υποταγής στην ιεραρχία, είναι ένα βασικό μέτωπο όπου η «Σ» οφείλει να αντιπαρατεθεί, υπερασπίζοντας την ακαδημαϊκή αξιοπρέπεια των συναδέλφων και καταγγέλλοντας όσους την καταπατούν.

 

 

…………………………………………………

 

 

Σταχυολογώντας τα επιμέρους θέματα, ιδίως εκεί όπου αναπτύχθηκε έντονος προβληματισμός, ας αρχίσουμε με τον λεγόμενο Καλλικράτη των ΑΕΙ, δηλαδή την προγραμματιζόμενη χωροταξική αναδιάταξή τους. Πρώτη η «Σ» είχε αντιταχθεί στην ίδρυση κατακερματισμένων πανεπιστημίων με γνώμονα πολιτικάντικα κριτήρια. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θα αποδεχτούμε οποιαδήποτε τεχνοκρατική λύση μας προτείνεται. Όποια αναδιάταξη γίνει, θα πρέπει να υπακούει σε ακαδημαϊκά κριτήρια, να παίρνει υπόψη της την επίδραση του πανεπιστημίου στην τοπική κοινωνία με πολιτισμικά και όχι οικονομικά κριτήρια, να εξασφαλίζει το εύρος των επιστημονικών κλάδων που εξυπηρετούνται, καθώς και μια κρίσιμη μάζα φοιτητικού πληθυσμού ώστε να μη βιώνεται το πανεπιστήμιο σαν τόπος εξορίας, και κυρίως να εξασφαλίσει τη συναίνεση των πανεπιστημιακών μέσα από τα ακαδημαϊκά όργανα, που θα εκφραστούν πάνω στα προγράμματα σπουδών, τη συνάφεια με τα άλλα ΑΕΙ και την ενίσχυση των πτυχίων.

Σε ότι αφορά την πρόσβαση στα ΑΕΙ, επισημάνθηκε ότι η κυβέρνηση κινείται πάλι προς μια αλλαγή του εξεταστικού, εμμένοντας και επιτείνοντας τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του εκπαιδευτικού συστήματος. Η άποψη που επικράτησε ήταν υπέρ της ελεύθερης πρόσβασης, παρά τις επιμέρους δυσκολίες που παρουσιάζει η εφαρμογή της. Ειδικότερα, η συνάντηση στάθηκε κριτικά απέναντι στην πρόταση ενός προπαρασκευαστικού έτους με κλειστό αριθμό επιτυχόντων, που μετακυλίει, ρητά ή καλυμμένα, το ισχύον σύστημα κατά ένα έτος.

Ως προς τα ακαδημαϊκά όργανα, επισημάνθηκε η ανάγκη ενίσχυσής τους και η υπεράσπιση των δημοκρατικών διαδικασιών μέσα σ’αυτά απέναντι στον κίνδυνο ανάθεσης της διοίκησης σε μάνατζερ και επιχειρηματικούς κύκλους. Υπενθυμίστηκε ειδικότερα η πάγια αρχή της «Σ», δηλαδή πως τα ολιγοπρόσωπα όργανα (πχ πρυτανεία) είναι υπόλογα στα αντίστοιχα πολυπρόσωπα (σύγκλητος) και όχι υπεράνω. Τονίστηκε επίσης ότι μέσα στα ΑΕΙ υπάρχουν και δρουν οικονομικά κυκλώματα εκμετάλλευσης και διαφθοράς (σε συνεργεία καθαρισμού, τεχνικές υπηρεσίες, κυλικεία, κτλ.) με τα οποία, εκεί όπου έχουμε εκπροσώπους στα όργανα, η συνύπαρξη θα είναι προβληματική και η νικηφόρα σύγκρουση δύσκολη, και υπογραμμίστηκε η ανάγκη συνεργασίας με άλλους κοινωνικούς χώρους και ιδιαίτερα με το φοιτητικό κίνημα.

 

 

…………………………………..

 

Με τις συνδικαλιστικές παρατάξεις που δεν εκπροσωπούνται στο προεδρείο (ΔΗΠΑΚ που πρόσκειται στο ΚΚΕ και ΑΚΙΠ – ανεξάρτητοι φιλοσοφικής), συμπίπτουμε  όταν καταψηφίζουμε τις προτάσεις του προεδρείου, ή όταν καταγελούμε τις αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις του (πχ η Ημερήσια Διάταξη μιας συνεδρίασης συχνά ανακοινώνεται την παραμονή το βράδυ και συχνότερα σε λογισμικό που μόνο οι μισοί μπορούν να ανοίξουν). Με την ΑΚΙΠ συμπίπτουμε και γενικότερα, αλλά η παρουσία της στα όργανα είναι σχετικά υποβαθμισμένη. Η ΔΗΠΑΚ, παρότι συχνά συμφωνούμε επί της ουσίας, καταψηφίζει συστηματικά τις προτάσεις μας (κι ο Ριζοσπάστης όταν αναφέρεται σε μας διαστρεβλώνει τις θέσεις μας και μας καταγγέλλει): χαρακτηριστικότερη η περίπτωση όπου δεν ψήφισαν την καταγγελία των ομότιμων καθηγητών που διαφήμιζαν ένα Κολλέγιο. Πάντως, ιδιαίτερα θετικό είναι το γεγονός ότι, όσες φορές υπερψηφίσαμε τις προτάσεις τους, δεν τις απέσυραν.

Με το Δίκτυο για το Πανεπιστημιακό Κίνημα, το οποίο απαρτίζεται από  συναδέλφους που έχουν αποστασιοποιηθεί από τη «Σ», μεταξύ των οποίων και τα περισσότερα μέλη της προηγούμενης ηγεσίας της ΠΟΣΔΕΠ, δεν έχουν υπάρξει συνεννοήσεις επί του πρακτέου τον τελευταίο χρόνο. Από τις δημόσιες τοποθετήσεις τους, προκύπτει ότι έχουμε κοινές απόψεις ως προς την ανάλυση της κυβερνητικής πολιτικής εκτός, ενδεχομένως από φραστικές διαφορές. Ως προς τα θέματα τακτικής, υπάρχουν δύο βασικές διαφορές: Αφενός θεωρούν ότι όσοι διεκδικούν θέσεις προέδρων, πρυτάνεων, κτλ. εξυπηρετούν την κυβερνητική πολιτική (ενώ εμείς θεωρούμε πως τα όργανα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εστίες αντίστασης). Αφετέρου, είχαν διατυπώσει σε ανοιχτή τους συγκέντρωση την άποψη πως οι σημερινές συνδικαλιστικές δομές είναι ξεπερασμένες, φαίνεται όμως ότι το έχουν αναθεωρήσει, τουλάχιστον εν μέρει, γιατί σε πρόσφατη διακήρυξή τους (http://net.glotta.ntua.gr/actions/2010_09_DIKTYO_NEA_EPITHESIstoPANEPISTHMIO.pdf ) μιλάνε για μαζικές δυναμικές αγωνιστικές κινητοποιήσεις μέσα από τους Συλλόγους ΔΕΠ[1]. Ή στάση της «Σ» απέναντί τους είναι η πολιτική της ανοιχτής πόρτας (συνεχίζουμε και τους ενημερώνουμε μέσα από την ηλεκτρονική λίστα), ελπίζοντας πως οι επιμέρους διαφορές δεν μπορούν να είναι ανυπέρβλητα εμπόδια όταν υπάρχει συντροφικότητα και αλληλοσεβασμός.

 

 

…………………………………………

 

 

Στην κρίσιμη περίοδο που διανύουμε, η «Σ» θα απευθυνθεί στους συναδέλφους για να αντιταχθούμε αποφασιστικά στη διάλυση του ελληνικού Πανεπιστημίου και την εργασιακή υποβάθμιση των πανεπιστημιακών. Η σύσκεψη της Ελάτης αποφάσισε να γίνει μια εξόρμηση σε όλα τα ΑΕΙ, όχι μόνο για να ενημερώσουμε τους συναδέλφους για όσα λέμε (που είναι πολύ ωραία, αλλά τα κρατάμε συνήθως για τον εαυτό μας), αλλά κυρίως για να ακούσουμε πως οι ίδιοι προβληματίζονται: Ιδίως οι νέοι συνάδελφοι, που βιώνουν πιο άμεσα και λιγότερο αποστασιοποιημένα από τους παλιούς το αντιακαδημαϊκό κλίμα στην καθημερινότητά τους.

Αμ’ έπος, αμ’ έργον.


[1] Από τη διακήρυξη αυτή, που κυκλοφόρησε μετά τη συνδιάσκεψη της «Σ», προκύπτει άλλη μία διαφορά: Το κάλεσμα τους απευθύνεται σε όλους τους φοιτητές και εργαζόμενους στον πανεπιστημιακό χώρο, ενώ για τη «Σ», ως συνδικαλιστική παράταξη προέχει η συγκρότηση ενός ισχυρού πόλου αντίστασης στο χώρο των διδασκόντων, και οι απαραίτητες κοινωνικές συμμαχίες ακολουθούν. Το κάλεσμά τους αντιστοιχεί περισσότερο σε πολιτική (ή τουλάχιστον διαστρωματική) οργάνωση παρά σε συνδικαλιστική.

Advertisements
No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: