Skip to content

Ιστορικά βαρίδια της Αριστεράς στην εποχή των καταιγίδων

Ιουνίου 9, 2012

Δημοσιεύτηκε στους Ενεργούς Πολίτες, Δεκέμβρης 2011

            Στην εποχή μας λέγεται πως η οικονομία κυριαρχεί επί της πολιτικής. Που σημαίνει ότι, σε παγκόσμια κλίμακα, η κυρίαρχη δύναμη –το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο- υπαγορεύει την πορεία του στο πολιτικό προσωπικό, κι αυτό εκτελεί διαταγές. Στην παρούσα φάση μάλιστα, ο διορισμός Παπαδήμου και Μόντι, σε Ελλάδα και Ιταλία, κάνει την εξάρτηση αυτή ακόμη πιο άμεση.

Η πολιτική που ασκείται είναι το ωμό νεοφιλελεύθερο δόγμα: Τα πάντα αποτιμούνται σε χρήμα, και το χρήμα ρέει μέσω των νόμων της «αγοράς» (δηλαδή της ζούγκλας) προς τις τσέπες των οικονομικά ισχυρότερων. Οι άνθρωποι είναι άτομα, ο καθένας μόνος του, κι αν κάποιος δεν τα βγάζει πέρα, τόσο το χειρότερο γι’ αυτόν: ας πρόσεχε… Με αποτέλεσμα, φτώχεια, ανεργία κι ανασφάλεια. Κι από πάνω μια στρατιά προπαγανδιστών, που παρουσιάζουν την κρίση σα θεομηνία, σα φυσική καταστροφή, και προσπαθούν να μας πείσουν πως η εξουσία κάνει το καλύτερο δυνατόν για να μας σώσει.

Κι η Αριστερά μέσα σ’όλα αυτά; Τι κάνει;

Η Αριστερά αναφέρεται σε ένα σύνολο αξιών, όπως η αλληλεγγύη, η ισονομία, η δικαιοσύνη, η χειραφέτηση. Για να αποτιμηθεί η δράση της πρέπει να συσχετιστεί με τις αξίες της. Παίρνοντας υπόψη και την ιστορική της κληρονομιά, μια κληρονομιά γεμάτη αγώνες, ηρωισμούς και αυτοθυσίες. Και ήττες.

Η Αριστερά υπήρξε κάποτε μονολιθική. Η διαφωνία αντιμετωπιζόταν ως προδοσία απέναντι στη σωστή γραμμή του κόμματος: σχεδόν όλοι οι επικεφαλής του ΚΚΕ μέχρι και τον Ζαχαριάδη χαρακτηρίστηκαν πράκτορες του ταξικού εχθρού. Οι αλλεπάλληλες ήττες, με τελευταία την Απριλιανή δικτατορία, την οποία η Αριστερά ούτε να αποσοβήσει κατάφερε ούτε να τη ρίξει, οδήγησαν σε διάσπαση και κατακερματισμό. Μεγάλες και μικρές οργανώσεις γνώρισαν αλλεπάλληλα κύματα διασπάσεων, αποχωρήσεων ή διαγραφών, και βέβαια κάθε ομάδα που έφευγε σπανίως τακίμιαζε με αυτούς που είχαν φύγει πριν ή που ακολουθούσαν μετά.

Η πορεία αυτή αντιστράφηκε κάπως την τελευταία δεκαετία. Συμμαχικά σχήματα δημιουργήθηκαν και προχώρησαν, με σκαμπανεβάσματα. Δεν εξαφανίστηκαν τα καπελώματα και οι καχυποψίες. Μειώθηκαν ίσως, αλλά η αλληλοεπιτήρηση εξακολουθεί και απορροφά αρκετό χρόνο απασχόλησης. Όλοι φέρουν ευθύνη, αλλά δεν είναι η ευθύνη εξίσου μοιρασμένη. Κάποιοι ενδιαφέρονται κυρίως να ηγεμονεύσουν, άλλοι θεωρούν απαράδεκτη οποιαδήποτε διαφωνία επί της τακτικής, και βεβαίως κάποιοι εξακολουθούν να βλέπουν όλους τους υπόλοιπους σαν ταξικούς αντιπάλους.

Άλλη μια κληρονομιά του παρελθόντος είναι η λογική της «πρωτοπορίας»:  Είτε «Λαέ, εξέγερση τώρα», είτε «Λαέ, ψήφισέ μας» φωνάζει κανείς, τοποθετεί τον εαυτό του πάνω από το λαό. Και υπάρχει ένα μείγμα καχυποψίας και περιφρόνησης απέναντι στο αυθόρμητο, το οποίο στην καλύτερη περίπτωση οδηγεί στην προσπάθεια χειραγώγησής του. Πολλοί ξεχνούν ότι οι άνθρωποι δεν γεννιούνται αγωνιστές, αλλά γίνονται. Εξ αιτίας των συνθηκών. Και εξαιτίας άλλων συνθηκών, η αγωνιστικότητα μπορεί να μειωθεί, όσα παράσημα κι αν κουβαλάει κανείς.

Η λογική της πρωτοπορίας έχει διάφορες εκδοχές. Άλλοι επαγγέλλονται την πολυπόθητη και δελεαστική λαϊκή  εξουσία, όταν αλλάξουν οι συσχετισμοί. Οι οποίοι θα αλλάξουν όταν ο λαός πυκνώσει τις γραμμές τους. Άλλοι καλούν σε ανυποχώρητο αγώνα, ας πούμε επαναλαμβανόμενες διαδηλώσεις μέχρι (π.χ.) να πέσει η κυβέρνηση.

Άλλοι συνδυάζουν αγώνες και ψήφο ώστε να έρθει μια κυβέρνηση αριστερής πλειοψηφίας. Στόχος ευγενής σίγουρα, καλός για ζύμωση, αλλά πολιτικά ανύπαρκτος, εφόσον το ΚΚΕ ούτε συνεργασία θέλει ούτε αριστερή κυβέρνηση.

Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι ένα επεξεργασμένο κυβερνητικό πρόγραμμα, αλλά μια σαφής καταγραφή στόχων, με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις, όχι εκλογικά αλλά διαρκώς, με όρους κοινωνικούς όχι κομματικής προτίμησης. Στόχους που θα προσδιορίσουν και την όποια πολιτική συμμαχιών: για παράδειγμα, έχει η «Δημοκρατική Αριστερά» ίδιους αντίπαλους και στόχους με την Αριστερά;

Αν η υπαρκτή Αριστερά θέλει να υπηρετήσει τις αξίες της, αν θέλει να είναι εργαλείο κοινωνικής αλλαγής κι όχι αυτοσκοπός, οφείλει να είναι εντός κοινωνίας σήμερα, όχι από πάνω, όχι όταν γίνει κυβέρνηση ή όταν έρθει η Δευτέρα Παρουσία.

Οφείλει να στηρίζει χωρίς ιδιοτέλεια οτιδήποτε συμβάλλει στην αυτοοργάνωση του κόσμου και την ανάπτυξη συλλογικής συνείδησης των ατόμων.

Ήδη μέσα στην κρίση (αλλά κι από πιο πριν) έχουν ξεκινήσει δίκτυα αλληλεγγύης, εναλλακτικές διακινήσεις αγαθών, σχήματα συλλογικής ανυπακοής. Πολλοί αριστεροί κινούνται σε αυτές τις μορφές: Πειράματα που ίσως αποτύχουν, σπέρματα όμως μιας αυριανής κοινωνίας, μέσα στη σήψη και την παρακμή της σημερινής. Αναχώματα άμυνας του κόσμου της εργασίας, ίσως πιο αποτελεσματικά από τελετουργικές πορείες που γίνονται για την τιμή των όπλων. Σίγουρα πιο αποτελεσματικά από ενδοαριστερές διαμάχες και αναθέματα γύρω από τη δραχμή και το ευρώ: Όταν ένας ανθρωποφάγος θέλει να σε φάει, προσπαθείς να το αποφύγεις, δεν συζητάς τη καλύτερη σάλτσα που σου πάει…

 26/11/2011

Advertisements
No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: